معافیت های مالیات بر ارث یکی از دغدغههای مهم خانوادهها پس از فوت عزیزان است. در این راهنما همهچیز را دربارهٔ معافیتها، گروههای مشمول، نحوه درخواست و مثالهای عددی توضیح دادهایم تا بدانید چه داراییهایی واقعاً مشمول مالیات نیستند و چگونه میتوانید از معافیت بهرهمند شوید.
مشاوره حقوقی واتساپ
مالیات بر ارث چیست؟✔️
مالیات بر ارث مالیاتی است که هنگام انتقال داراییهای متوفی به وراث از آن مطالبه میشود. نرخ و سازوکار محاسبه وابسته به نوع اموال و تاریخ فوت است؛ بنابراین یکی از اولین کارها تعیین دقیق داراییها و زمان فوت است.
فهرست معافیتهای مالیات بر ارث مهم📑
در قوانین جدید و رویهٔ اجرایی سازمان امور مالیاتی، برخی داراییها از شمول مالیات بر ارث معاف اعلام شدهاند. مهمترین گروهها عبارتاند از:
۱. سپردههای بانکی و سود آنها
تمام انواع سپردههای بانکی (قرضالحسنه، کوتاهمدت، بلندمدت و گواهی سپرده) بهطور کلی معاف از مالیات بر ارث هستند. ارائهٔ پرینت حساب و سند سپرده معمولاً کافی است.
۲. حقوق و مزایای بازنشستگی
حقوق بازنشستگی، مستمری و مزایای مشابه که به متوفی تعلق داشته یا به وراث پرداخت میشود، معمولاً از مالیات معاف است؛ ارائهٔ حکم بازنشستگی یا مدارک بیمهای لازم است.
۳. دیه، غرامت و مطالبات بیمهای
مبالغی که بهعنوان دیه، غرامت یا دریافت بیمه به ورثه میرسد مشمول مالیات بر ارث نیست.
۴. اموال موقوفه و خیریه
داراییهایی که طبق سند وقف یا جهت امور خیریه اختصاص یافتهاند، از شمول معافیت برخوردارند.
۵. اثاثیه و وسایل شخصی
وسایل منزل و اثاثیهٔ معمول شخصی معمولاً از مالیات معافاند یا ارزش مشمول مالیات آنها نادیده گرفته میشود مگر در موارد استثنایی و ارزش بسیار بالا.
معافیتهای مالیات بر ارث ویژه برای برخی وراث❎
در بسیاری مقررات و رویهها، وراث نزدیک (همسر، فرزند، والدین) مشمول نرخهای کاهشیافته یا معافیتهایی هستند. همچنین برای خانوادهٔ شهدا و جانبازان مقررات حمایتی ویژه وجود دارد.
تفاوت مهم — فوت قبل از ۱۳۹۵ یا بعد از ۱۳۹۵📄
سال ۱۳۹۵ با اصلاحات قانونی نقطه عطفی در محاسبهٔ مالیات بر ارث بود. اصلیترین تفاوتها:
- پیش از ۱۳۹۵: محاسبهٔ کلی و یکباره برای کل ترکه؛ معافیتها محدودتر بود.
- پس از ۱۳۹۵: تفکیک اموال بر اساس نوع و تعیین نرخهای مشخص؛ سپردهها و برخی درآمدها معاف شدند.
لذا تاریخ فوت متوفی برای تعیین معافیت و نحوهٔ محاسبه بسیار تعیینکننده است.
چگونه از معافیت مالیات بر ارث استفاده کنیم؟ — مراحل عملی🖨
- جمعآوری مدارک: گواهی فوت، شناسنامهٔ وراث، گواهی انحصار وراثت، فهرست اموال، پرینت حسابهای بانکی، اسناد مالکیت و مدارک بیمه/بازنشستگی.
- تکمیل اظهارنامه مالیات بر ارث: اظهارنامه در سامانهٔ سازمان امور مالیاتی یا مراجعه به واحد مربوطه تکمیل شود.
- پیوست مدارک معافیت: پرینت حساب، حکم بازنشستگی، مدارک بیمه و هر سندی که حق معافیت را اثبات میکند، ضمیمه شود.
- بررسی و صدور نتیجه: سازمان مالیاتی پس از بررسی مدارک، برای اموال معاف نرخ صفر و برای بقیه داراییها مالیات تعیین میکند.
مثال عددی ساده⭕
فرض کنید داراییهای متوفی عبارتاند از: سپردهٔ بانکی ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (معاف)، حقوق بازنشستگی ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (معاف)، خودرو ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و ملک ۳٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. در این حالت فقط ملک و خودرو مشمول محاسبهٔ مالیات قرار میگیرند و سپرده و بازنشستگی معاف خواهند بود؛ بنابراین بار مالیاتی وراث بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد.
اشتباهات رایج و نکات کاربردی📔
- عدم ارائهٔ مدارک معتبر سپرده بانکی یا حکم بازنشستگی — باعث از دست رفتن معافیت میشود.
- نادیده گرفتن تأثیر تاریخ فوت (قبل/بعد ۱۳۹۵) در محاسبهٔ مالیات.
- عدم ثبت یا تأخیر در ارسال اظهارنامه مالیات بر ارث که میتواند باعث جریمه شود.
پرسشهای متداول❓❓❓
آیا طلا و جواهرات از مالیات معافاند؟
خیر؛ طلا، سکه و زیورآلات معمولاً مشمول مالیات بر ارث هستند و باید در اظهارنامه گزارش شوند.
حساب بانکی مشترک چه وضعیتی دارد؟
در حساب مشترک سهم متوفی محاسبه و در اظهارنامه ذکر میشود؛ سهم دیگران مشمول ارث نیست مگر اینکه مدارک خلاف ارائه شود.
اگر فقط یک وارث وجود داشته باشد، معافیت تغییر میکند؟
خیر؛ تعداد وراث معمولاً در نرخها تأثیر میگذارد اما معافیتها براساس نوع مال و شرایط قانونی تعیین میشود.
جمعبندی و تماس برای مشاوره💠
معافیتهای مالیات بر ارث میتواند بخش بزرگی از داراییها را از پرداخت مالیات معاف کند؛ اما دریافت این معافیت نیاز به مدارک دقیق و اقدام سریع دارد. اگر در مرحلهٔ انحصار وراثت یا تکمیل اظهارنامه هستید، تیم ما آمادهٔ کمک است تا پروندهٔ شما بدون اشتباه و با حداقل هزینه پیش برود.
برای مشاوره تخصصی و بررسی مدارک تماس بگیرید : 09122724813
اینکه شخصی از پرداخت مالیات معاف می شود به چه صورتی است؟
سلام وقت بخیر، بستگی به شرایط و نوع پرونده مالیاتی دارد، سوال شما کلی است.