مالیات بر خانه خالی در قوانین جدید با هدف کاهش احتکار و کنترل قیمت مسکن وضع شده است. در این مقاله بهصورت کاربردی توضیح میدهیم چه خانههایی مشمول این مالیات میشوند، مالیات چگونه محاسبه میشود، معافیتها کداماند و اگر ملک شما به اشتباه در لیست خانههای خالی قرار گرفت چگونه اعتراض کنید.
وکیل مالیاتی
مالیات خانههای خالی چیست؟ 🏠
بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم (مطابق آخرین اصلاحات)، خانه خالی به ملکی گفته میشود که مصارف مسکونی دارد اما بهطور مستمر برای حداقل ۶ ماه (یا در برخی تعاریف ۱۲۰ روز) خالی از سکونت باشد. سازمان امور مالیاتی با استفاده از سامانههای اطلاعاتی مانند سامانه جامع اسکان و املاک، بانکها و سایر پایگاهها، این خانهها را شناسایی میکند و مالیات متناسب را تعیین مینماید.
چه املاکی مشمول مالیات خانه خالی میشوند؟ 📠
- املاک مسکونی که برای مدت معین خالی از سکنه باشند.
- خانههایی که مالک آنها در سامانه اسکان ثبت نشده یا مدارک نشاندهنده استفاده مسکونی ارائه نکند.
- در برخی موارد خانههای دارای مالک متعدد یا بدون استفاده جهت اجاره نیز بررسی میشوند.
چطور مالیات خانه خالی محاسبه میشود؟ 📇
محاسبهٔ مالیات بر خانه خالی معمولاً بر مبنای ارزش اجارهبها ملک صورت میگیرد و نسبت به سالهای خالی بودن، ضریب تعیین میشود. جدول زیر نسخهای سادهشده و نمونهوار از نحوهٔ محاسبه برای سالهای متوالی است (اعداد نمونه و راهنما — برای عدد دقیق به بخشنامهٔ مالیاتی یا محاسبهگر سازمان مراجعه کنید):
| سال خالی | نرخ (برابر ارزش اجاره بها) |
|---|---|
| سال اول | 6 برابر اجارهبها |
| سال دوم | 12 برابر اجارهبها |
| سال سوم | 18 برابر اجارهبها |
نکته مهم: در قوانین اجرایی برای مالکینی که بیش از ۵ واحد مسکونی دارند، ضرایب و محاسبهها تشدید میشود و مالیات بیشتری در نظر گرفته میشود.
نحوه تشخیص خانه خالی — سامانهها و روشها ✖️
سازمان امور مالیاتی برای شناسایی خانههای خالی از ترکیبی از دادهها استفاده میکند:
- اطلاعات ثبت املاک (ثبت اسناد)
- اطلاعات سامانه جامع اسکان و املاک
- اطلاعات بانکی و قبضها
- گزارشهای محلی و استعلام از شهرداری
در صورتی که ملک شما به اشتباه مشمول شناخته شده، باید مستندات سکونتی یا قرارداد اجاره، قبضهای خدماتی یا سایر مدارک را ارائه دهید.
معافیتها و موارد کاهنده مالیات ❎
برخی موارد ممکن است از شمول مالیات خانه خالی معاف یا از مالیات کاسته شوند، از جمله:
- آپارتمانهایی که موعد فروش یا بازسازی دارند و مستندات ارائه شود.
- خانههایی که مالک در خارج از کشور بهلحاظ موقت حضور داشته و دلایل مستند قابل قبول ارائه کند.
- املاک روستایی یا با کاربری کشاورزی که تابع مقررات متفاوتی هستند.
- واحدهایی که دارای قرارداد اجاره معتبر در بازهٔ زمانی مورد بررسی باشند.
چطور اعتراض کنیم؟ — راهنمای عملی 🔍
اگر فکر میکنید ملک شما به اشتباه در فهرست خانههای خالی قرار گرفته، مراحل زیر را دنبال کنید:
- ورود به سامانهٔ امور مالیاتی (tax.gov.ir) و مشاهدهٔ جزئیات تشخیص.
- جمعآوری مستندات: قراردادهای اجاره، قبوض آب/برق/گاز، تصاویر سکونتی، گواهی سکونت موقت و …
- ثبت اعتراض در سامانه و پیوست مدارک مورد نظر.
- در صورت رد اعتراض، میتوانید درخواست بازنگری یا طرح شکایت رسمی کنید و در مراحل بعدی از وکیل مالیاتی کمک بگیرید.
جریمه و پیامد عدم پرداخت ✔️
در صورت ابلاغ برگهٔ مالیات و عدم پرداخت، سازمان امور مالیاتی میتواند حسب مقررات نسبت به اجرای مواد قانونی اقدام کند که شامل صدور اجراییه و پیگیری وصول از طریق مراجع اجرایی است. همچنین عدم توجه ممکن است تبعاتی مانند اعمال جریمه یا افزایش مبلغ بدهی را در پی داشته باشد.
نکات کاربردی برای مالکین ⭕
- اطلاعات املاک را در سامانهها بهروز نگهدارید تا از تشخیص نادرست جلوگیری شود.
- در صورت اجاره دادن ملک، قرارداد رسمی تهیه و ثبت کنید و مدارک پرداخت را نگهداری کنید.
- در معاملهها یا نگهداری چند واحدی، برنامهریزی مالیاتی داشته باشید تا مشمول ضریبهای تشدیدی نشوید.
- پیش از هر اقدام اجرایی (فروش عمده، خالی نگه داشتن برای نوسازی) با مشاور مالیاتی یا وکیل مشورت کنید.
سوالات متداول ❓❓❓
۱. آیا هر خانهای که خالی باشد مشمول مالیات میشود؟
خیر؛ برای مشمول شدن باید شرایط زمانی (مدت خالی بودن) و ماهیت مصرف مسکونی احراز شود. داشتن مدارک اجاره یا دلایل موجه میتواند مانع تشخیص خانه خالی شود.
۲. اگر ملک من جزو خانههای خالی شناخته شود، چگونه اعتراض کنم؟
از طریق سامانهٔ سازمان امور مالیاتی (tax.gov.ir) میتوانید اعتراض ثبت و مدارک خود را ضمیمه کنید؛ پس از بررسی، نتیجهٔ اعتراض اعلام خواهد شد.
۳. میزان مالیات چگونه محاسبه میشود؟
اغلب بر اساس ارزش اجارهبها و نسبت به تعداد سالهای خالی بودن تعیین میشود (مثلاً سال اول 6 برابر، سال دوم 12 برابر و …). برای محاسبهٔ دقیق به بخشنامهٔ سازمان و ارزش معاملاتی منطقه مراجعه کنید.
تماس و مشاوره حقوقی و مالیاتی ☎️
اگر درخصوص ابلاغ مالیات بر خانه خالی نیاز به بررسی پرونده، تنظیم اعتراض یا پیگیری حقوقی دارید، تیم حقوقی و مالیاتی ما آمادهٔ کمک است. برای مشاوره تماس بگیرید:
شماره تماس : 09122724813 📞
ایمیل: hamidreza.lawyer89@gmail.com 📧
مشاوره حقوقی واتساپ 📲
این مقاله راهنمای عمومی است؛ برای هر پرونده خاص لازم است مستندات شما بررسی و راهکار متناسب ارائه شود.
